ภาพลักษณ์และการนำเสนอตัวเองของ “ ครูบา คติใหม่”
ภายหลังทศวรรษ 2470 เกิดกระแสการผลิตซ้ำและสร้างภาพลักษณ์ ครูบา ศรีวิชัยขึ้นกระแสดังกล่าวดำเนินมาอย่างต่อเนื่องและได้รับอิทธิพลจากกระแสล้านนานิยมในช่วงทศวรรษ 2530 ทำให้กระแสดังกล่าวมีบทบาทและอิทธิพลต่อการรับรู้และความเข้าใจของผู้คนในสังคมมากยิ่งขึ้นกระแสดังกล่าวทำให้ครูบาศรีวิชัยกลายเป็นพระสงฆ์รูปสำคัญที่สุดในภาคเหนือ
บดบังความสำคัญของพระสงฆ์รูปอื่น ๆ ที่อยู่ร่วมสมัยกันกระแสการผลิตซ้ำและสร้างภาพลักษณ์ได้สร้างการรับรู้และความเข้าใจใหม่ต่อภาพลักษณ์ครูบาศรีวิชัยให้แก่คนในพื้นที่ภาคเหนือ รวมถึงผู้คนในสังคมปัจจุบัน ในปัจจุบันผู้คนส่วนใหญ่จึงรับรู้หรือเข้าใจเรื่องราวเกี่ยวกับครูบาศรีวิชัยเพียงแค่ว่า ครูบาศรีวิชัยเป็นนักบุญแห่งล้านนาไทย เป็นพระนักพัฒนาที่สร้างและบูรณะพุทธสถานสำคัญจำนวนมากในภาคเหนือเป็นพระผู้สร้างถนนขึ้นดอยสุเทพเป็นต้นแบบของพระสงฆ์ตามจารีตล้านนา เป็นพระเกจิรูปสำคัญในพุทธศาสนาไทย รวมถึงเข้าใจว่าครูบาศรีวิชัยเป็นแบบแผนและความหมายของการเป็น “ ครูบา ” เพียงเท่านั้น
จากอิทธิพลของกระแสที่กล่าวมาข้างต้น การรับรู้และความเข้าใจต่อคำว่า “ ครูบา ” ของผู้คนในสังคมทำให้ในช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมา มีพระสงฆ์นำภาพลักษณ์ครูบาศรีวิชัยมาใช้นำเสนอตัวเองและได้รับการเรียกขานจากสาธารณชนรวมถึงเรียกขานตัวเองด้วยคำว่า “ครูบา” เพิ่มมากขึ้นและมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องด้วย ซึ่งบทความนี้จะเรียกกลุ่มครูบาดังกล่าวว่า “ครูบาคติใหม่”
“ครูบาคติใหม่” มักมีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน คือ มักนำเสนอภาพลักษณ์ของตนเองให้เชื่อมโยงและสัมพันธ์กับภาพลักษณ์และเรื่องราวที่เกี่ยวกับครูบาศรีวิชัยที่ถูกสร้างขึ้นจากกระแสการผลิตซ้ำและ
การสร้างภาพลักษณ์ เช่น การนุ่งจีวรสีกรักแดงหรือกรักน้ำตาล นุ่งห่มแบบรัดอก ห้อยลูกประคำถือไม้เท้า ใช้ตาลปัตรที่ทำจากใบลานหรือขนนกยูง มักทำท่าทางหรือแสดงอากัปกิริยาที่คล้ายคลึงกับภาพลักษณ์ครูบาศรีวิชัยที่ปรากฏให้เห็นทั่วไปในสังคม รวมถึงการกล่าวว่าหรือเชื่อกันว่าเป็น
ครูบาศรีวิชัยหรือหนึ่งในสามสิบสองขวัญของครูบาศรีวิชัยกลับชาติมาเกิด ซึ่งขวัญเป็นความเชื่อของคนในท้องถิ่นภาคเหนือ เป็นต้นการนำเสนอภาพลักษณ์ของกลุ่มครูบาคติใหม่ในลักษณะดังกล่าวนั้น เป็นที่สนใจจากผู้คนในสังคมจำนวนมากและทำให้ครูบาคติใหม่มีชื่อเสียง
โดยมีกลุ่มคนชนชั้นกลางทั้งจากในและนอกพื้นที่ภาคเหนือกลุ่มชาวบ้านทั่วไปในภาคเหนือ รวมถึงกลุ่มชาติพันธุ์และชนกลุ่มน้อยต่าง ๆ จำนวนมากต่างหลั่งไหลเข้ามาเลื่อมใสศรัทธาต่อครูบาคติใหม่ นำมาซึ่งทุนปัจจัยและแรงปัจจัยจำนวนมหาศาลเพื่อหวังที่จะได้ร่วมสร้างบุญและเป็นส่วนหนึ่งของผู้ศรัทธา ครูบา คติใหม่