สถานธรรมดอยดวงแก้วสัพพัญญู เสนอตำนานมีการกล่าวถึง เวียงกาหลง
เวียงกาหลง จุดกำเนิดของพระพุทธเจ้า เกิดขึ้นเมื่อพระโพธิสัตว์ได้ปฏิสนธิในครรภ์ของแม่พญากาเผือก พร้อมกันถึง 5 พระองค์ เป็นจำนวนไข่ 5 ฟอง ที่ต้นมะเดื่อริมฝั่งแม่น้ำคงคา ระหว่างที่แม่พญากาเผือกได้เฝ้าฟูมฟัก ทะนุ ถนอมไข่ ทั้ง 5 ฟอง
โดยออกหาอาหารในถิ่นที่อุดมด้วย ธรรมชาติอันสมบูรณ์พร้อมด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหารนั้น ได้เกิดอาเพศพิบัติภัยพายุเป็นเหตุให้แม่พญากาเผือก หาทางออกไม่พบ ซึ่งบริเวณนั้นก็คือเวียงกาหลงในปัจจุบัน
ส่วนไข่ทั้ง 5 ฟองก็ได้ถูกสายน้ำ พัดหายไป เมื่อนางพญากาเผือก ออก ตามหา ถามกับ ช้าง ม้า ปลา กวาง และ สัตว์ต่างๆ ก็ต้องพบกับความผิดหวัง ทำให้โศกเศร้าเสียใจจนกระทั่งสิ้นใจตายในที่สุด ด้านไข่ทั้ง 5 ฟอง ก็ได้ถูกสัตว์ต่างๆ แยกย้ายกันเก็บไปเลี้ยง และฟักตัวออกมาเป็นมนุษย์ในเวลาไล่เลี่ยกัน ครั้น ล่วงเลยไป 12 ปี ด้วยบุญกุศลเก่าหนุนส่ง ทั้ง 5 พระองค์
ได้บำเพ็ญบารมีสำเร็จตามปณิธาน แม่เลี้ยงของแต่ละ พระองค์ จึงได้ฝากชื่อของตนไว้กับ พระนามลูกเพื่อเป็นอนุสรณ์ ซึ่งเป็นที่มาของพระคาถา 5 พยางค์ นะ โม พุทธ ธา ยะ จนถึงปัจจุบัน แต่แล้ววันหนึ่ง ขณะที่ทั้งห้าพระองค์ได้บำเพ็ญตนเป็นฤๅษีอยู่ในป่าด้วยเหตุปัจจัย ทำให้เดินทาง มาพบกัน การสร้างภาพลักษณ์ ครูบา
โดยมิได้นัดหมาย และถามไถ่กันจนทราบว่าแต่ละพระองค์ต่างก็มีแม่เลี้ยงจึงร่วมกันตั้งจิตอธิษฐาน เพื่อตามหาแม่ที่แท้จริง ด้วยแรงอธิษฐาน ส่งถึงแม่พญากาเผือก ซึ่งมีรูปทิพย์อยู่บนชั้นพรหม ต้องจำแลงเป็น แม่พญากาเผือกมาปรากฏต่อหน้าฤๅษีทั้ง 5
ให้ได้ทราบถึงความเป็นมาของแม่ที่แท้จริง ฤๅษีทั้ง 5 เมื่อทราบ เหตุการณ์แล้วก็เกิดความ สลดใจจึงขอให้แม่พญากาเผือกให้สัญลักษณ์ไว้เพื่อที่จะได้กราบไหว้บูชา แม่พญากา เผือกจึงได้ใช้ขนของตัวเอง ฟั่นเป็นไส้ประทีปสัญลักษณ์ตีนกา
เพื่อเอาไว้ใช้ จุดสักการะผ่านแม่น้ำคงคา ในวันขึ้น 15 ค่ำ ส่วนฤๅษีทั้ง 5 หลังจากบำเพ็ญบารมีเวียนว่ายในวัฏสงสารแล้วก็ได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ห้าพระองค์เรียงตามลำดับเวลาที่ต่างกัน
